دکتر امیربن‌رضوی، فوق تخصص گوارش و کبد بالغین، در گفتگو با خبرنگار روابط عمومی بیمارستان شهدای سلامت، پدیده «آلودگی متقاطع» را یکی از شایع‌ترین علل این عارضه معرفی کرد و اظهار کرد: انتقال ناخواسته باکتری‌ها و عوامل بیماری‌زا از مواد غذایی خام (گوشت قرمز، مرغ و تخم‌مرغ) به مواد غذایی پخته شده یا آماده‌ مصرف، اصلی‌ترین راه ورود عوامل میکروبی به بدن است و عدم رعایت دمای استاندارد در نگهداری مواد غذایی، شرایطی ایده‌آل برای تکثیر سریع باکتری‌های خطرناکی نظیر سالمونلا، اشریشیا کلی و استافیلوکوک فراهم می‌کند که مستقیماً به مخاط سیستم گوارشی آسیب می‌رسانند.

 

وی مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های حیاتی را برای قطع کردن زنجیره انتقال آلودگی‌ها ارائه داد و تأکید کرد: شستشوی مداوم و اصولی دست‌ها با آب و صابون، به‌ویژه پیش و پس از آماده‌سازی مواد غذایی خام، اولین و مهم‌ترین سد دفاعی است. همچنین، جداسازی فیزیکی ابزار کار، از جمله استفاده از تخته‌های برش و چاقوهای مجزا برای گوشت و سبزیجات، از انتقال پنهان میکروب‌ها جلوگیری می‌کند.

 

این فوق تخصص گوارش و کبد بالغین با اشاره به مدیریت دمایی مواد غذایی خاطرنشان کرد: یخچال‌ها باید همواره در دمای زیر ۵ درجه سانتی‌گراد تنظیم شوند تا از رشد باکتری‌ها جلوگیری شود و هنگام پخت یا گرم کردن مجدد، رسیدن دمای مرکزی غذا به بالای ۷۰ درجه سانتی‌گراد الزامی است.

 

وی با اشاره به موضوع تغذیه دانش‌آموزان گفت: برای پیشگیری از مسمومیت کودکان و نوجوانان در محیط مدرسه، باید در انتخاب محتویات ظرف غذا دقت ویژه‌ای صورت گیرد، به طوری که از قرار دادن وعده‌های غذایی حساس و فاقد پایداری مناسب در دمای محیط، مانند فرآورده‌های لبنی و گوشت‌های پخته شده که مستعد فساد سریع هستند، اکیداً خودداری شود.

 

هشدار درباره مسمومیت‌های گیاهی و قارچ‌ها، خطرات پنهان در طبیعت

 

دکتر بن‌رضوی با اشاره به یک جنبه‌ کمتر مورد توجه اما بسیار خطرناک، به مسمومیت‌های ناشی از مصرف گیاهان و قارچ‌های سمی تأکید کرد: بسیاری از افراد به دلیل عدم تشخیص دقیق، قارچ‌های سمی را با گونه‌های خوراکی اشتباه می‌گیرند که می‌تواند منجر به نارسایی حاد کبد و کلیه شود.

 

 وی یادآور شد: مسمومیت با قارچ‌های سمی اغلب با علائم اولیه خفیف شروع می‌شود، اما پس از گذشت چند ساعت، آسیب‌های گسترده‌ای به ارگان‌های حیاتی وارد می‌کند که گاهی بازگشت‌ناپذیر است.

 

این متخصص، درباره مسمومیت‌های گیاهی نیز هشدار داد و خاطرنشان کرد: مصرف گیاهانی که در طبیعت روییده‌اند و توسط مردم به شکل خودسرانه به عنوان دارو مصرف می‌شوند، می‌تواند باعث بروز واکنش‌های آلرژیک شدید یا مسمومیت‌های سیستمیک شود. وی توصیه کرد که در هنگام گردش در طبیعت یا خرید محصولات کشاورزی، باید از مصرف هرگونه گیاه یا قارچی که هویت آن به طور قطعی مشخص نیست، اکیداً پرهیز کرد، چرا که تفاوت میان یک محصول خوراکی و یک ماده سمی، گاهی در جزئیاتی بسیار ظریف نهفته است که بدون بررسی آزمایشگاهی قابل تشخیص نیست.

 

شناسایی علائم خطر و ضرورت مداخله فوری پزشکی

 

دکتر بن‌رضوی بر اهمیت هوشیاری در برابر علائم هشداردهنده مسمومیت تأکید کرد و گفت: اگرچه بسیاری از مسمومیت‌ها با علائم خفیفی نظیر تهوع و دل‌پیچه همراه هستند و با استراحت برطرف می‌شوند، اما مشاهده برخی نشانه‌های حاد نیازمند مداخله فوری پزشکی است.

 

وی هشدار داد: وجود خون یا مخاط در مدفوع، تب بالای پایدار، سرگیجه شدید، افت فشار خون و نشانه‌های حاد کم‌آبی بدن (مانند خشکی مفرط دهان و قطع ادرار)، از علائم خطرناکی هستند که در صورت بروز آن‌ها، نباید زمان را با درمان‌های خودسرانه یا خانگی از دست داد، بلکه مراجعه فوری به بخش اورژانس بیمارستان برای جلوگیری از شوک و آسیب‌های ارگان‌های حیاتی الزامی است.

 

این متخصص در پایان خاطرنشان کرد: رعایت نکات ساده بهداشتی در آشپزخانه، هزینه‌ی بسیار ناچیزی در برابر حفظ سلامت کل جامعه دارد.