بررسی چالشهای تشخیص و درمان تومورهای پیچیده هیپوفیز در پژوهشکده غدد درونریز و متابولیسم
سه مورد بالینی از تومورهای هیپوفیز، شامل پرولاکتینومای مقاوم به درمان، آدنوم خاموش کورتیکوتروف و تومور اتفاقی هیپوفیز در نشست ماهیانه هیپوفیز پژوهشکده غدد درونریز و متابولیسم بررسی شد؛ مواردی که اهمیت تشخیص دقیق، درمان بهموقع و استفاده از رویکرد چندتخصصی در مدیریت این بیماران را نشان داد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده غدد درونریز و متابولیسم، دکتر زهرا نوری، فوقتخصص غدد درونریز و متابولیسم، در این نشست سه مورد بالینی از تومورهای هیپوفیز را ارائه و بررسی کرد. هر یک از این موارد، بخشی از چالشهای تشخیصی و درمانی بیماران مبتلا به تومورهای هیپوفیز را نشان میداد.
نخستین مورد مربوط به بیماری ۴۵ ساله با سابقه طولانی پرولاکتینوما بود که با وجود انجام دو جراحی ترانساسفنوئید در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۹۷ و دریافت دوز بالای کابرگولین، تا ۷ میلیگرم در هفته، همچنان با رشد پیشرونده تومور مواجه بود.
نوری با اشاره به معیارهای تومورهای تهاجمی و مقاوم به آگونیست دوپامین، راهکارهای درمانی موجود را مورد بررسی قرار داد. وی بر اساس رهنمودهای انجمن هیپوفیز در سال ۲۰۲۳ و انجمن غدد اروپا در سال ۲۰۲۵، روند مرحلهای درمان را شامل افزایش دوز دارو تا ۱۱ میلیگرم در هفته، جراحی مجدد، رادیوتراپی و در نهایت استفاده از تمازولوماید تشریح کرد.
دومین مورد، زن ۴۸ سالهای بود که با تشخیص آدنوم ماکروی هیپوفیز تحت جراحی قرار گرفته و پس از عمل در سال ۱۴۰۳، به دلیل بازگشت سردرد به مرکز مراجعه کرده بود. در این بخش، افتراق آدنوم خاموش کورتیکوتروف از دیگر تومورهای غیرفعال هیپوفیز، محور اصلی بحث بود.
این فوقتخصص غدد با اشاره به طبقهبندی سازمان جهانی بهداشت و مطالعات جدید، ویژگیهای پاتولوژیک آدنوم خاموش کورتیکوتروف را تشریح کرد. به گفته وی، ایمنوراکتیویتی، تهاجم بیشتر به سینوس کاورنوس و رفتار بالینی مهاجمتر در مقایسه با آدنومهای غیرفعال معمولی، از جمله ویژگیهای این نوع تومور به شمار میرود.
نوری بر اهمیت ارزیابی شاخصهای تکثیری، از جمله Ki-67، تعداد میتوزها و رنگآمیزی p53، در تصمیمگیری برای درمانهای کمکی مانند رادیوتراپی یا شیمیدرمانی تأکید کرد.
سومین مورد نیز به تومور اتفاقی هیپوفیز در مردی ۴۰ ساله با سابقه صرع در دوران کودکی اختصاص داشت که در جریان بررسیهای مرتبط با تشنج شناسایی شده بود. در این بخش، زمان مناسب جراحی و تأثیر آن بر بهبود میدان بینایی بیماران دارای درگیری کیاسم بینایی بررسی شد.
وی با مرور تازهترین رهنمودهای انجمن غدد و انجمن هیپوفیز، اندیکاسیونهای جراحی را شامل نقص میدان بینایی، دیگر اختلالات بینایی، آپوپلکسی همراه با اختلال بینایی، رشد قابل توجه تومور و سردردهای مقاوم برشمرد.
نوری بر ضرورت مداخله بهموقع برای پیشگیری از آسیبهای غیرقابل بازگشت عصب بینایی تأکید کرد.
در پایان نشست، حاضران درباره جزئیات موارد ارائهشده، معیارهای تشخیصی و انتخاب مناسبترین رویکرد درمانی بحث و تبادل نظر کردند. ضرورت استفاده از رویکرد چندتخصصی در مدیریت بیماران مبتلا به تومورهای پیچیده هیپوفیز نیز از محورهای مورد تأکید در این جلسه بود.
نظر دهید