به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت، پنجم ماه می، مصادف با پانزدهم اردیبهشت، از سوی سازمان جهانی بهداشت به عنوان «روز جهانی بهداشت دست» نام‌گذاری شده است؛ روزی که با هدف جلب توجه نظام‌های سلامت و عموم مردم به نقش حیاتی بهداشت دست در پیشگیری از عفونت‌ها هر سال گرامی داشته می‌شود.

 

بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، رعایت صحیح بهداشت دست می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از شیوع عفونت‌های بیمارستانی داشته باشد و مطالعات نشان می‌دهد اجرای مؤثر برنامه‌های پیشگیری و کنترل عفونت می‌تواند عفونت‌های مرتبط با مراقبت‌های بهداشتی را تا حدود ۵۵ درصد کاهش دهد.

 

دکتر طاهره دهداری؛ عضو هیئت علمی گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی ایران در این باره اظهار کرد: کمپین جهانی «بهداشت دست، نجات‌بخش جان‌ها»    از سال ۲۰۰۹ توسط سازمان جهانی بهداشت آغاز شده و هر سال با هدف کاهش عفونت‌های مرتبط با ارائه مراقبت ادامه دارد.

 

وی با بیان اینکه اختصاص یک روز جهانی به این موضوع، راهبردی مؤثر برای کاهش عفونت‌هایی است که هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت تحمیل می‌کنند، افزود: محور اصلی این کمپین آن است که کارکنان مراقبت‌های بهداشتی دست‌های خود را در زمان مناسب و به روش صحیح بشویند تا از بروز بخش بزرگی از عفونت‌های مرتبط با مراقبت پیشگیری شود.

 

این عضو هیئت علمی گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت با اشاره به اینکه عفونت‌های مرتبط با مراقبت‌های درمانی از چالش‌های ثابت نظام‌های سلامت در دنیا هستند، ادامه داد: این عفونت‌ها موجب افزایش مقاومت میکروبی، رنج بیماران و خانواده‌ها، مرگ‌ومیر زودرس و هزینه‌های سنگین درمان می‌شوند.

 

وی یادآور شد: رعایت بهداشت دست یکی از کم‌هزینه‌ترین و در عین حال مؤثرترین راهکارها برای کاهش عفونت‌های بیمارستانی است.

 

دهداری گفت: پنج موقعیت ضروری برای شستن یا ضدعفونی دست‌ها وجود دارد که چارچوب اصلی آموزش و پایش بهداشت دست در مراکز درمانی را تشکیل می‌دهند. این پنج موقعیت شامل پیش از لمس بیمار؛  پیش از انجام اقدامات تمیز یا آسپتیک،  پس از مواجهه با خطر تماس با مایعات بدن ،  پس از لمس بیمار  و پس از تماس با محیط اطراف بیمار   می شوند.

 

این استاد تمام آموزش بهداشت همچنین چهار هدف اصلی سازمان جهانی بهداشت در حوزه بهداشت دست را شامل ترویج شیوه‌های بهینه، گنجاندن بهداشت دست در برنامه‌های ملی کنترل عفونت، افزایش آگاهی نسبت به پایش و بازخورد، و تشویق کشورها به اقدام عملی برای تقویت نظام پیشگیری و کنترل عفونت برشمرد.

 

وی در ادامه به چالش‌های موجود در رعایت بهداشت دست اشاره کرد و گفت: با وجود آگاهی گسترده، عواملی مانند کمبود دانش و مهارت، نگرش نامناسب، بی‌توجهی، کمبود نیروی متعهد، ضعف رهبری، زیرساخت‌های ناکافی، کمبود آب و حجم بالای کار از مهم‌ترین موانع جهانی در این حوزه هستند.

 

دهداری افزود: در ایران نیز با وجود دستورالعمل‌های رسمی، موانع فردی، مدیریتی، هنجاری و محیطی از جمله کمبود تجهیزات یا طراحی نامناسب فضا می‌توانند مانع رعایت کامل بهداشت دست توسط کارکنان شوند.

 

وی استفاده از محلول‌های الکلی  را در زمان نبود دسترسی به آب یا هنگام نبود آلودگی ظاهری دست‌ها بسیار مؤثر دانست و گفت: این محلول‌ها معمولاً از اتانول، گلیسرول و هیدروژن پراکسید تشکیل می‌شوند.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران تأکید کرد: استفاده هم‌زمان از صابون و محلول‌های ضدعفونی‌کننده توصیه نمی‌شود.

 

وی همچنین گفت: برای بهبود رعایت بهداشت دست تنها توصیه کافی نیست و مراکز درمانی باید شرایط لازم را از جمله دسترسی آسان به سرویس‌های بهداشتی، نظارت بر موجودی صابون، دستکش و محلول‌های الکلی و اجرای کمپین‌های آموزشی فراهم کنند.

 

دهداری در پایان یادآور شد: بهداشت دست اقدامی ساده اما حیاتی است رعایت آن می‌تواند از هزاران مورد عفونت بیمارستانی جلوگیری کرده و جان بیماران را نجات دهد.