دکتر لاله محمودیان رئیس آزمایشگاه های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی دانشگاه، گفت: راه‌اندازی شبکه آزمایشگاهی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران به‌عنوان مرجع تشخیصی و حلقه‌ اتصال شبکه، از 28 مهرماه امسال در راستای اسناد بالادستی از جمله بند ۸ سیاست‌های کلی سلامت قانون برنامه هفتم پیشرفت (ماده ۷۰)، نقشه جامع علمی سلامت، چارچوب استراتژیک سازمان جهانی بهداشت (۲۰۱۶–۲۰۲۰)، برنامه عملیاتی سال ۱۴۰۴ و نسخه‌های ۲۶ و ۰۳ دستورالعمل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در سال ۱۴۰۵ شکل گرفته است.

 

وی افزود: هدف اصلی از این تجمیع، ارتقای نظارت فنی و تضمین کیفیت، استفاده بهینه از منابع (تجهیزات، نیروی انسانی، فضای فیزیکی)، مدیریت هزینه از طریق تدارکات و خرید متمرکز، کاهش هزینه‌ها در تأمین کیت و مواد مصرفی، جلوگیری از موازی‌کاری، و افزایش دسترسی مردم است.

 

رئیس آمایشگاه های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران تصریح کرد: تجمیع و طبقه‌بندی خدمات آزمایشگاهی در قالب شبکه، صرفاً به معنای انتقال انجام آزمایش‌ها از یک مرکز به مرکز دیگر نبوده، بلکه یک مدل مدیریتی و بهره‌وری برای استفاده بهینه از منابع، ارتقای کیفیت، کاهش هزینه‌ها، توسعه خدمات و افزایش دسترسی مردم محسوب می‌شود.

 

 وی با اشاره به ماده ۳۹ آیین‌نامه تأسیس و مدیریت آزمایشگاه‌های پزشکی افزود: این شبکه شامل مراکز نمونه‌گیری، آزمایشگاه‌های میانی و آزمایشگاه مرجع با سطوح ارائه خدمت متفاوت است.

 

محمودیان گفت: صدور ابلاغ اعضای کمیته اجرایی استقرار شبکه، تشکیل جلسات متعدد کمیته اجرایی و دانشگاهی، تهیه نقشه فلوچارت ارجاع و سطح‌بندی خدمات، و ابلاغ افزایش مراکز نمونه‌گیری و لغو قرارداد با بخش خصوصی به جهت افزایش سطح دسترسی به خدمات، از نخستین گام‌های اجرایی ما بوده است.

 

 وی افزود: 9 شهریورماه سال 1404 سازوکار قانونی خرید متمرکز در تطابق با اهداف هفتگانه شیوه‌نامه تأسیس شبکه آزمایشگاهی توسط کمیته اجرایی تهیه شد تا وظایف و مسئولیت‌های بخش‌های مختلف به‌طور شفاف مشخص شود.

 

رئیس آزمایشگاه های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران بیان کرد: خدمات آزمایشگاهی ما در سطح‌بندی دقیق شامل گروه A (مراکز نمونه‌گیری) شامل آزمایش UA؛ گروه B (آزمایشگاه‌های میانی) شامل CBC، ESR، BGRH، GTT، GCT، 2hpp، FBSCRP، RF، RPR، ASO، آنالیز ادرار و مدفوع و کشت اولیه، نمونه‌برداری و تشخیص لیشمانیوز، لام خون محیطی مالاریا، رنگ‌آمیزی و تشخیص میکروسکوپی سل، خون مخفی در مدفوع و غربالگری اولیه مواد مخدر است.

 

وی افزود: گروه C (آزمایشگاه مرجع) شامل HbA2، HbA1C، HDL، LDL، کلسیم، فسفر، بیلی‌روبین، آهن، سدیم، پتاسیم، TIBC، اسید اوریک، TSH، اوره، TG، SGOT، SGPT، ALP، PSA، ویتامین D3، T3، T3 Uptake، T4، BHCG، رایت، کومبز رایت، 2ME، ویدال، TLC، کومبز غیرمستقیم، و تاییدیه کشت‌های ادرار و مدفوع (سالمونلا، شیگلا، التور و…) است.

 

وی تصریح کرد: گروه D (تشخیص‌های مولکولی و تخصصی) شامل تشخیص مولکولی آنفولانزا، کووید، HIV، تعیین NTM و MTB، HIV viral load، غربالگری نوزادان، کشت و آنتی‌بیوگرام توبرکلوسیس، بررسی مولکولی مقاومت دارویی سل، بازبینی لام سل و مالاریا، تست‌های تأیید میکروب‌شناسی، Smear، PT، PTT و الایزا (HIVAb، HIVAg، HBSAb، HBSAg، HCVAb)؛ و گروه E (ارجاعی) شامل سیاه‌سرفه، بوتولیسم، دیفتری، سیاه‌زخم، سرخک و لپتوسپیروز است.

 

 

محمودیان با اشاره به دیگر اقدامات انجام‌شده گفت: تعیین مسئول فنی شبکه و اقدام جهت درخواست پروانه، تعیین آزمایشگاه ولی‌عصر (عج) به عنوان آزمایشگاه مرکزی و اخذ تاییدیه نقشه‌ها از دفتر فنی دانشگاه، برگزاری مناقصه و شروع به کار پروژه سکوبندی آزمایشگاه مرکزی از 15 دی سال 1404 و آغاز همکاری با شرکت دانش پارسیان جهت ارتقای سامانه سیب به سامانه اطلاعات آزمایشگاهی (LIS) از بهمن‌ماه ۱۴۰۳ از جمله این اقدامات است.

 

وی در ادامه تشریح کرد: آزمایش گاه مرکزی ولیعصر دارای بخش های غربالگری نوزادان، بیوشیمی، ایمنولوژی هورمون، قطب HIV، مرجع تشخیصی سل، آزمایشگاه مولکولی و بیماری های تنفسی است. 

 

رئیس آزمایشگاه های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران خاطرنشان کرد: آزمایشگاه مرجع سل و مایکوباکتریولوژی نیز با بررسی اسیدفاست، کشت ریوی و خارج‌ریوی، تعیین گونه، تست حساسیت دارویی و سیستم GeneXpert و PCR فعال است؛ همچنین آزمایشگاه قطب کشوری HIV، پایلوت کشوری حذف هپاتیت C، و آزمایشگاه مولکولی ویروس‌های تنفسی با تجهیزات Real-Time PCR، استخراج اتوماتیک RNA و DNA، GeneXpert، الایزا ریدر/واشر و الکتروفورز در حال خدمت‌رسانی هستند.

 

محمودیان در تشریح برنامه‌های آتی گفت: بازدید نهایی معاونت درمان جهت اخذ پروانه بهره‌برداری آزمایشگاه مرکزی، راه‌اندازی «مگا لب» و پذیرش نمونه‌های بیمارستان‌های تحت پوشش دانشگاه به‌جای ارجاع به بخش خصوصی جهت جلوگیری از خروج منابع مالی و تسریع پاسخ‌دهی، ایجاد بستر آموزشی و مهارتی برای دانشجویان، و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مؤثر از برنامه‌های پیش روست.

 

 وی افزود: تدوین سازوکار پرداخت عادلانه مبتنی بر عملکرد کارکنان، تکمیل سیستم LIS و اتصال تجهیزات، استقرار کامل سطح‌بندی، راه‌اندازی واحد مدیریت کیفیت (EQAS) در سطوح مختلف شبکه، و برنامه‌ریزی آموزشی مدکور در دستور کار است.

 

رئیس آزمایشگاه های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران در پایان خاطرنشان کرد: ارزیابی و پایش مستمر عملکرد شبکه بر اساس شاخص‌هایی نظیر نسبت درآمد به هزینه، درصد ارجاع نمونه به خارج از شبکه، انطباق با چک‌لیست‌های نظارتی، میزان کاهش هزینه خرید متمرکز، انطباق مدت‌زمان گزارش‌دهی اورژانس با TAT مصوب و تبادل داده‌های متجانس در سامانه‌ها به صورت دوره‌ای انجام خواهد شد.