به گزارش خبرنگار روابط عمومی بیمارستان فیروزگر،  این طرح ملی با همکاری شرکت یکتا پیشگام جاوید و با هدف ارتقای ایمنی، افزایش دسترس‌پذیری تجهیزات پزشکی، کاهش زمان توقف دستگاه‌ها و بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی اجرایی شده است و گامی اساسی در مسیر استقرار نظامی یکپارچه، هوشمند و داده‌محور در مدیریت تجهیزات پزشکی بیمارستانی به شمار می‌رود.

 

حرکت از مدیریت واکنشی به سمت نظام یکپارچه و پیشگیرانه

دکتر علی آرش انوشیروانی، رئیس بیمارستان فیروزگر با اشاره به ضرورت استقرار این سامانه هوشمند اظهار کرد: تجهیزات پزشکی از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های ارائه خدمات درمانی محسوب می‌شوند و آماده‌به‌کاری مداوم آن‌ها تأثیر مستقیمی بر کیفیت خدمات و ایمنی بیماران دارد.

 

وی افزود: مدیریت بیمارستان با توجه به گستردگی خدمات و تنوع بالای تجهیزات تخصصی، باید به‌صورت دقیق و لحظه‌ای مطلع باشد که هر دستگاه در چه وضعیتی قرار دارد، چه میزان خرابی و هزینه تعمیر داشته، برنامه نگه‌داشت آن چگونه پیش رفته و در نهایت چه تصمیمی باید برای ادامه استفاده، تعمیر، جایگزینی یا اسقاط آن اتخاذ شود.

 

انوشیروانی هدف اجرای این طرح پایلوت را عبور از مدیریت پراکنده و واکنشی و دستیابی به مدیریتی یکپارچه، پیشگیرانه و داده‌محور خواند و گفت: انتظار می‌رود با پیاده‌سازی این سامانه، امکان نظارت دقیق‌تر بر وضعیت تجهیزات، شناسایی به‌موقع نقایص فنی، برنامه‌ریزی مؤثرتر برای تعمیر و نگه‌داشت و بهره‌برداری بهینه از منابع مالی و فنی فراهم شود؛ زیرا در دسترس بودن اطلاعات یکپارچه و قابل تحلیل، فرایند تصمیم‌گیری را از حالت انفعالی خارج کرده و اجازه می‌دهد برنامه‌ریزی‌ها بر پایه سوابق و شاخص‌های واقعی برای پیشگیری از خرابی‌ها شکل بگیرد.

 

رئیس بیمارستان فیروزگر ارزیابی نهایی موفقیت این طرح را منوط به نتایج ملموس در محیط عملیاتی بیمارستان دانست و تصریح کرد: شاخص‌هایی همچون کاهش زمان توقف تجهیزات، بهبود وضعیت نگه‌داشت و افزایش دسترس‌پذیری دستگاه‌ها، معیارهای اصلی تعیین‌کننده اثربخشی این سامانه هستند.

 

انوشیروانی با تأکید بر اینکه مدیریت تجهیزات پزشکی باید به یکی از ارکان کلیدی نظام تصمیم‌سازی راهبردی بیمارستان بدل شود، گفت: در صورت تحقق اهداف پایلوت، گسترش تدریجی سامانه، تکمیل داشبوردهای مدیریتی و توسعه ابزارهای هوشمند را در دستور کار داریم. همچنین پایش آنلاین تجهیزات و پارامترهای عملکردی آن‌ها و امکان‌سنجی تبادل داده با سامانه اطلاعات بیمارستانی (HIS) در گام‌های بعدی پیگیری خواهد شد.

 

وی یادآور شد: این طرح بستری مناسب برای به‌کارگیری فناوری‌های بومی در ارتقای بهره‌وری منابع است، اما معیار اصلی موفقیت آن، کارایی در میدان عمل، کاهش هزینه‌ها و پشتیبانی مستقیم از ارائه خدمات ایمن به بیماران خواهد بود.

 

تشکیل پرونده دیجیتال و مدیریت کامل چرخه عمر تجهیزات

مهندس علی‌اکبر علی‌دوست، مسئول دفتر گسترش نوآوری و توسعه هوش مصنوعی بیمارستان فیروزگر نیز درباره ساختار و تمایزهای فنی سامانه یکتا توضیح داد: این سامانه پوشش‌دهنده کامل چرخه عمر تجهیزات پزشکی است؛ فرایندی که از ثبت اولیه و شناسایی آغاز شده و مراحلی نظیر نگه‌داشت پیشگیرانه، بازرسی‌های دوره‌ای، کنترل کیفی، تعمیرات، جابه‌جایی، تحلیل هزینه‌ها، جایگزینی و اسقاط نهایی را شامل می‌شود.

 

وی افزود: برای هر دستگاه، پرونده دیجیتال اختصاصی شکل می‌گیرد که مشخصات شناسنامه‌ای، محل استقرار، برند، مدل، شماره سریال، شماره اموال، سوابق دقیق تعمیراتی، هزینه‌ها، مستندات فنی و گزارش‌های بازرسی‌های دوره‌ای در آن ثبت می‌شود. تفاوت بنیادین این سامانه با شیوه‌های پیشین در این است که داده‌ها در حد اسناد بایگانی‌شده باقی نمی‌مانند، بلکه در قالب شاخص‌ها و تحلیل‌های مدیریتی فعال به کار گرفته می‌شوند تا مدیران دیدی شفاف از عملکرد فرایندها و هزینه‌های نگه‌داشت داشته باشند.

 

شناسه دیجیتال و QR Code اختصاصی برای دسترسی سریع به خدمات

مسئول دفتر گسترش نوآوری و توسعه هوش مصنوعی بیمارستان فیروزگر با اشاره به شیوه دسترسی آسان به اطلاعات دستگاه‌ها بیان کرد: به هر تجهیز یک شناسه دیجیتال و کد QR اختصاصی الصاق شده است که کاربران می‌توانند با اسکن آن از طریق گوشی تلفن همراه و بدون نیاز به جست‌وجوی دستی، به پرونده دیجیتال همان دستگاه متصل شوند.

 

علی‌دوست ادامه داد: اطلاعاتی نظیر نام دستگاه، مشخصات فنی، شماره سریال و اموال، محل استقرار و وضعیت فعلی تجهیز از طریق این کد قابل مشاهده است. همچنین کاربران متناسب با سطح دسترسی خود می‌توانند درخواست تعمیر ثبت کنند، سوابق مجاز را ببینند یا به کتابچه راهنما و دستورالعمل الکترونیکی دستگاه دست یابند. بنابراین، کد QR در این بستر صرفاً یک برچسب اموال نیست، بلکه درگاه ارتباطی سریع برای پیگیری و تسهیل امور تعمیراتی است.

 

تحلیل داده‌های عملکردی با شاخص‌های بین‌المللی MTTR و MTBF

وی در تشریح امکانات داشبوردهای تحلیلی سامانه گفت: سامانه یکتا شاخص‌های استاندارد نگه‌داشت نظیر میانگین زمان تعمیر (MTTR)، میانگین فاصله زمانی بین خرابی‌ها (MTBF)، مدت‌زمان توقف دستگاه‌ها، فراوانی و نرخ خرابی‌های مکرر، میانگین هزینه تعمیرات و نسبت تعمیرات درون‌سازمانی به برون‌سپاری‌شده را استخراج می‌کند.

 

علی‌دوست تأکید کرد: قابلیت بررسی این شاخص‌ها در ابعاد کلان بیمارستان، بخش‌ها، گروه‌های تجهیزاتی و تک‌تک دستگاه‌ها وجود دارد. بر همین مبنا، دستگاه‌های با نرخ خرابی بالا، هزینه‌بر یا دارای توقف‌های طولانی به‌سرعت شناسایی شده و تحت برنامه‌های نگه‌داشت هدفمند یا بازرسی‌های ویژه قرار می‌گیرند. علاوه بر این، ارزیابی هم‌زمان سن دستگاه، شرایط فنی، سوابق خرابی و ضرورت بالینی آن، به تصمیم‌گیری مستند و داده‌محور کمیته‌های تخصصی در خصوص خرید، ادامه تعمیر، تعویض یا اسقاط تجهیزات کمک شایانی می‌کند.

 

هوش مصنوعی؛ ابزار کمکی تصمیم‌گیری در کنار تخصص انسانی

مسئول دفتر گسترش نوآوری و توسعه هوش مصنوعی بیمارستان فیروزگر در پایان با اشاره به جایگاه هوش مصنوعی در این سامانه خاطرنشان کرد: یکی از رسالت‌های اصلی سیستم، تبدیل کلان‌داده‌های عملیاتی به الگوهای هشداردهنده است؛ برای نمونه، افزایش غیرمتعارف بار مالی تعمیرات یک تجهیز، کم‌شدن فاصله بین دفعات خرابی یا تکرار یک نقص فنی خاص در یک بخش، توسط سامانه شناسایی و اعلام می‌شود.

 

وی یادآور شد: پس از تجمیع و پایش کیفیت داده‌ها، قابلیت‌های پیشرفته هوش مصنوعی نظیر پیش‌بینی احتمال خرابی و تخمین نیاز تجهیزات به تعمیرات دوره‌ای در افق‌های زمانی مشخص توسعه خواهد یافت. البته این فناوری‌ها هرگز جایگزین قضاوت کارشناسان فنی و مهندسی پزشکی نخواهند شد، بلکه به‌عنوان بازوی حمایتی و ابزار پشتیبان تصمیم در کنار دانش و تجارب متخصصان به کار گرفته می‌شوند.